Lucrum cessans – utracone korzyści

Szkoda może spowodować powstanie tzw. Utraconych korzyści czyli LUCRUM CESSANS. Na podstawie art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego:

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Utrata korzyści może być związana z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu albo z uszkodzeniem pojazdu, który służył jako narzędzie do osiągania korzyści. Aby roszczenie było zasadne musi oprócz ustalenia związku przyczynowo skutkowego także ustalenie, iż utracone korzyści by powstały w razie braku szkody z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością. Powyższe stanowisko jest zbieżne z tezą zawartą w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26.03.2015 r. w sprawie o sygn. akt: I ACa 1252/15 zgodnie z którym:

Przyjmuje się, że w przypadku tego rodzaju szkody, mającej z natury rzeczy charakter hipotetyczny, do obowiązków powoda dochodzącego odszkodowania należy wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa jej powstania, graniczącego z pewnością (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 czerwca 2001r w spr. IV CKN 382/00, oraz z dnia 23 stycznia 2008r w spr. II CSK 377/07).

Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18.10.2012 r. w sprawie o sygn. akt: I ACa 938/12 orzekł, iż:

Należy podkreślić, że ustalenie szkody w postaci utraconych korzyści ma wprawdzie charakter hipotetyczny, ale szkoda taka musi być przez osobę poszkodowaną wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, że uzasadnia ono w świetle doświadczenia życiowego przyjęcie, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła. (wyrok SN z dn. 3 października 1979 r., sygn. akt II CR 304/79 – OSCP rok 1980, nr 9, poz. 164). Wymagane jest zatem wykazanie realnej możliwości wystąpienia określonych konsekwencji w danej, konkretnej (a nie typowej) sytuacji, biorąc pod uwagę najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń. Ustalenia lucrum cessans dokonuje się z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po zdarzeniu, które wywołało szkodę. Pozwala to na pominięcie dochodów, wydawałoby się bardzo prawdopodobnych, których osiągnięcie okazało się jednak niemożliwe w następstwie zmienionych warunków (np. na określonym rynku). Jeżeli natomiast prawdopodobieństwo uzyskania dochodu nie było bardzo wysokie, w judykaturze i piśmiennictwie określa się ten stan mianem szkody ewentualnej. Nie jest ona objęta obowiązkiem odszkodowawczym na podstawie art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, gdyż ten przepis pozwala rekompensować nieuzyskany dochód, a nie utratę szansy, jak słusznie podnosił powód.

Od pojęcia utraconych korzyści należy odróżnić pojęcie tzw. Szkody ewentualnej.
Szkoda ewentualna występuję w przypadku, gdy nie ma pewności, iż do szkody w postaci utraty korzyści by doszło.
O tej sytuacji stanowi mn. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15.11.2011 r. w sprawie o sygn. akt: I ACa 689/11 :

Od szkody w postaci lucrum cessans należy odróżnić pojęcie szkody ewentualnej, przez którą rozumie się „utratę szansy uzyskania pewnej korzyści majątkowej”. Różnica wyraża się w tym, że w wypadku lucrum cessans hipoteza utraty korzyści graniczy z pewnością, a w wypadku szkody ewentualnej prawdopodobieństwo utraty korzyści jest zdecydowanie mniejsze. Przyjmuje się, że szkoda ewentualna nie podlega naprawieniu. (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002 r., ICKN132/01).

Rozróżnienie to jest bardzo istotne albowiem roszczenia ze szkody ewentualnej będą oddalone przez Sąd a co się z tym wiąże narazi to stronę, która dochodzi odszkodowania na ponoszenie dodatkowych kosztów. Konieczne jest w celu wyeliminowania błędu w tym zakresie korzystanie z fachowej pomocy prawnej.

-->
-->