Przedawnienie odszkodowania

Kiedy następuje przedawnienie odszkodowania, bądź zadośćuczynienia?

Instytucja przedawnienia polega na tym, iż zobowiązany do spełnienia świadczenia, po wskazanym w ustawie terminie, może się uchylić skutecznie, przez złożenie odpowiedniego oświadczenia, od realizacji roszczenia.

Co do zasady roszczenia o odszkodowanie powypadkowe oraz zadośćuczynienie przedawniają się po 10 latach licząc od momentu powstania szkody. Roszczenia dotyczące rent i innych roszczeń o charakterze okresowym z upływem 3 lat od momentu powstania szkody. Podstawą prawną powyższego jest art. 118 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu:

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Z ciekawym stanowiskiem dotyczącym zagadnienia przedawnienia renty mamy do czynienia w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 19.08.2015 r. w sprawie o sygn. akt: I ACa 162/15 zgodnie z którym:

Sąd Apelacyjny w całości podziela powyższe stanowisko, wyrażone w orzeczeniu z dnia 19 lutego 2015 r. w sprawie III CSK 167/14, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 4421 KC, normujący terminy przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, nie różnicuje tych terminów w zależności od rodzaju roszczenia, co oznacza, że mają one zastosowanie do wszystkich roszczeń wymienionych w art. 446 KC, a więc także do roszczenia o rentę. W kontekście tego roszczenia uwzględnić jednak należy, iż jego istotą jest okresowy charakter. W związku z tym, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 stycznia 2011 r., I PK 142/10 (OSNP 2012 r. Nr 5-6, poz. 61) – odwołując się do zasady prawnej ustalonej w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 1965 r., III PO 32/64 OSNC 1966 r. Nr 6, poz. 90 – trzeba rozróżniać roszczenie o samo prawo do renty, od roszczenia o zapłatę poszczególnych jej rat. To pierwsze ulega przedawnieniu według reguły z art. 4421 KC, a zatem przy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną występkiem, z którą mamy do czynienia w sprawie, najdalej z upływem dwudziestu lat od jego popełnienia. Natomiast roszczenie o zapłatę zaległych konkretnych rat rentowych przedawnia się na podstawie art. 118 KC w zw. z art. 120 § 1 KC z upływem trzech lat.

Jednak w przypadku gdy sprawca wypadku został skazany prawomocnym wyrokiem karnym, termin przedawnienia roszczeń jest dłuższy i wynosi 20 lat od momentu powstania szkody (art. 442 1 § 2 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu:

Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Zgodnie z brzmieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt: I ACa 1209/12 z dnia 20.02.2013 r.

Stwierdzić należy, że podstawowy termin przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych przewiduje art. 4421 § 1 KC. Natomiast jeśli chodzi o termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z przestępstwa wynosi on 20 lat. Początek biegu terminu przedawnienia wyznacza chwila popełnienia przestępstwa (tempore facti) bez względu na to kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie osobie obowiązanej do jej naprawienia. Kategoryczne brzmienie przepisu zdaje się sugerować, że termin przedawnienia odnosi do wszystkich rodzajów szkody wyrządzonej przestępstwem i wyłącza zastosowanie § 3 odnoszącego się do szkód na osobie. W rzeczywistości sytuacja taka nie ma miejsca. Art. 4421 § 3 KC ma charakter autonomiczny i odnosi się do wszystkich wypadków wyrządzenia szkody na osobie, bez względu na jej przyczyny.

Zatem reasumując jeżeli sprawca wypadku, (skutkiem którego jest śmierć lub uszczerbek na zdrowiu osoby poszkodowanej) został za przedmiotowe zdarzenie skazany prawomocnym wyrokiem skazującym termin przedawnienia roszczeń wynosi 20 lat od momentu popełnienia przestępstwa (wypadku).
Kodeks cywilny przewiduje także dłuższy termin przedawnienia dla roszczeń Osoby Poszkodowanej, która w chwili wypadku była małoletnia. W takim przypadku, zgodnie z brzmieniem art. 442 1 § 4 Kodeksu cywilnego, przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.
Mając na uwadze powyższe należy, przed wdaniem się w spór sądowy, dokonać prawidłowej analizy sprawy, również pod kątem przedawnienia roszczenia. Wytoczenie powództwa w sprawie w której dochodzone roszczenie uległo już przedawnieniu skutkować może oddaleniem pozwu oraz koniecznością zapłaty kosztów procesu w postaci kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony przeciwnej. Mając na uwadze powyższe prosimy o kontaktowanie się z naszymi Mecenasami, którzy pomogą Państwu dokonać oceny sprawy, również pod kątem przedawnienia roszczeń o odszkodowania, rentę czy zadośćuczynienie.

-->
-->