Zadośćuczynienie pieniężne dla najbliższych członków rodziny zmarłego

Komu należy się zadośćuczynienie?

Zgodnie z art. 446 par. 4 Kodeksu cywilnego:

„Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.”

Zatem, w razie śmierci w wypadku komunikacyjnym, najbliżsi członkowie rodziny zmarłego uprawnieni są do otrzymania zadośćuczynienia pieniężnego.
Jak należy rozumieć pojęcie „najbliżsi członkowie rodziny zmarłego”? Pojęcie to nie jest zdefiniowane przepisami Kodeksu cywilnego. Odwołać się zatem należy do bogatego orzecznictwa sądów w tym zakresie. Z całą pewnością do kręgu najbliższych członków rodziny zmarłego należą dzieci i rodzice zmarłego. Pojęcie najbliższych członków rodziny należy jednak ocenić nie tylko według kryterium stopnia pokrewieństwa, ale też na podstawie faktycznej więzi pomiędzy osobami pozostającymi w relacjach rodzinnych. Dlatego też nie należy wykluczać zaliczenia do kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia rodzeństwa, dalszych wstępnych i zstępnych (dziadkowie, pradziadkowie, wnuki, prawnuki), macochy lub ojczyma, dalszych krewnych (wujek, ciocia, kuzyn, kuzynka).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 roku, sygn. IV CK 648/04 podkreślił, że:

„W obowiązującym stanie prawnym, definiując pojęcie „rodziny” można – jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie – użyć następujących kryteriów: pokrewieństwo, małżeństwo, przysposobienie, powinowactwo, rodzina zastępcza i pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym. Można zatem zaaprobować definicję rodziny jako najmniejszej grupy społecznej, powiązanej poczuciem bliskości i wspólności, osobistej i gospodarczej, wynikającej nie tylko z pokrewieństwa.”

W świetle takiej argumentacji sądu za najbliższego członka rodziny zmarłego uznać należy także konkubinę/konkubenta.
Dalej wskazać należy wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1969 roku, w którym SN stwierdził, że:

„Konkretyzacja tego, kto jest w danym wypadku najbliższym członkiem rodziny, należy do sądu orzekającego.”

W wyroku tym SN orzekł, że:

„Stosownie do okoliczności danego wypadku za najbliższego członka rodziny można uznać również macochę, zwłaszcza wtedy, gdy uzasadniają to pozytywnie oceniane w świetle zasad współżycia społecznego stosunki łączące macochę i pasierba.”

Za członka najbliższej rodziny uznać należy również dziecko pozostające pod pieczą rodziny zastępczej.
Jak wynika z powyższych orzeczeń, zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym może przysługiwać nie tylko najbliższej rodzinie rozumianej jako osoby najbliżej spokrewnione. Krąg osób uprawnionych może być znacznie szerszy.
Zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią w celu ustalenia osób uprawnionych do zadośćuczynienia i odszkodowania w Państwa sprawie.

-->
-->