Czym jest szkoda całkowita?

Pojęcie szkody nie jest trudne do zdefiniowania, przynajmniej do czasu, gdy uprawniony występuje z roszczeniem jego wypłaty. Towarzystwa ubezpieczeniowe chcąc uniknąć odpowiedzialności lub zminimalizować wysokość wypłacanej kwoty posługują się wówczas różnymi rodzajami szkód, wśród których pojawia się m.in. szkoda całkowita.

Czym jest szkoda?

W rzeczywistości obecne przepisy nie posługują się pojęciem szkody całkowitej. Polisy poszczególnych towarzystw ubezpieczeniowych definiują te pojęcie na wiele różnych sposobów. Czym zatem jest szkoda i w jaki sposób można ją zmierzyć?

Zgodnie z treścią art. 363 Kodeksu cywilnego, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Szkoda jest więc uszczerbkiem o charakterze typowo majątkowym, który jest mierzalny. Jej wysokość można ustalić poprzez oszacowanie wartości zniszczonego przedmiotu sprzed i po zdarzeniu, które wywołało daną szkodę. W przypadku pojazdów odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku. Ustalone zgodnie z przytoczonymi zasadami odszkodowanie może ulec obniżeniu jedynie w przypadku wykazania przez ubezpieczyciela, że powoduje to wzrost wartości pojazdu.

Szkoda całkowita

Ubezpieczyciele chcąc zminimalizować swoje straty w związku z koniecznością wypłaty odszkodowań wprowadzili pojęcie szkody częściowej oraz całkowitej. Jeśli nie doszło do powstania całkowitego zniszczenia pojazdu, rzadko kiedy udaje się uzyskać zadowalającą kwotę odszkodowawczą. 

Definicji szkody częściowej oraz całkowitej nie znajdziemy w żadnym polskim przepisie. Czasami jednak próby jej zdefiniowania podejmowane są przez sądy. W wyroku z dnia 12 lutego 1992 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach (sprawa o sygn. akt I ACr 30/92) orzekł, że szkoda częściowa ma miejsce wówczas, gdy uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości w dniu ustalenia przez zakład ubezpieczeń tego odszkodowania. Szkoda całkowita zaś występuje wówczas, gdy pojazd uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, albo gdy koszty naprawy przekroczyłyby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody. W przypadku wystąpienia szkody częściowej zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do pokrycia kosztów dokonanej naprawy, w przypadku zaś wystąpienia szkody całkowitej odszkodowanie ustala się przy wykorzystaniu tzw. metody dyferencyjnej. 

Szkoda całkowita występuje więc wtedy, gdy ubezpieczona rzecz nie nadaje się już do użytku i nie można jej naprawić. Ma to miejsce najczęściej na skutek doszczętnego spłonięcia pojazdu lub dużej kraksy drogowej. 

Roszczenia ze szkody całkowitej

Pojawienie się szkody całkowitej uprawnia ubezpieczonego do żądania wypłaty odszkodowania w wysokości pełnej kwoty ubezpieczenia zniszczonego pojazdu. Suma ta jest w każdym przypadku zróżnicowana i powinna być wyraźnie wskazana w polisie ubezpieczeniowej. Jeśli ubezpieczyciel nie chce wypłacić odszkodowania w jego pełnej wysokości, ubezpieczony ma zawsze prawo odwołać się od takiej decyzji – ma na to 3 lata od chwili uzyskania odmowy zapłaty odszkodowania lub wypłaty go w mniejszej kwocie. 

Przewiń do góry